De Joodse Omroep belicht het jodendom in de breedste zin van het woord vanuit verschillende invalshoeken, met de Joodse religie als bindend element.

De redactie schreef:

“Nooit was ik zo bang als toen onze jongste zoon tijdens de Tweede Libanonoorlog tankcommandant was. Existentiële angst was het. ’s Nachts luisterde ik of de voorbijgaande auto’s stopten. Je weet precies wat er gebeurt als het misgaat: een auto stopt. Een arts, officier en maatschappelijk werker stappen uit en komen je vertellen dat je zoon niet meer leeft. Ik durfde er niet over te praten en ik hoorde dat later ook van anderen. Alsof je opeens bijgelovig bent.”

We kijken naar de eerste aflevering van de zesdelige serie Israël, tussen droom & werkelijkheid en we zien het bezorgde gezicht van de van oorsprong Nederlandse psycholoog Danny Brom die Nederland verliet omdat hij zich onveilig voelde in de kleine Nederlands-Joodse gemeenschap. “Niemand leek dat erg te vinden. Dat is bloedlink, maar hier is het ook bloedlink. Soldaten worden hier voorbereid op de dood. Er wordt een afdruk gemaakt van hun tanden, ze krijgen een ijzeren plaatje in beide schoenen en een om hun nek. Zo weten ze welke voet bij wie hoort als hun ledematen verspreid raken”. 

Levy op bezoek in de synagoge van de Belzer Chassidiem in Jeruzalem

Gideon Levy (1969), die de reeks voor de Joodse Omroep maakte, luistert, maar is niet onbezorgder dan Brom. Als samensteller van deze unieke serie kruipt hij in de huid van zijn informanten. Dat is geen sinecure, want het gaat niet, zoals hij zegt, “over fileproblemen of de hypotheekaftrek, maar over leven en dood.” Levy die houdt van de Joodse staat, die hem vaak verbaast, verwondert, maar soms ook ergert, voelt zich bevoorrecht om “in zes afleveringen Israël van dichtbij te mogen tonen. Mensen doen elkaar pijn, maar waarom? Ik hoop op begrip en mededogen voor Arabier en Israëliër.” 

“Neem Brom,” zegt Levy in zijn Amsterdamse kantoor. “Hij is niet de enige met deze angsten, die tijdens de opnamen heel dichtbij kwamen. Hoe is het om elke paar jaar te ontwaken in een oorlog, om kinderen ermee groot te brengen, om te leven in een vijandige omgeving of om je huis uit te worden gezet?” vraagt Levy, die zag hoe Israëliërs vanwege de lawaaiige buitenwereld hun kop vaak in het zand steken: “Niet uit onverschilligheid, maar uit zelfbescherming. Voelen doet pijn. Dat weet ik. Ik ben Joods, heb mijn politieke voorkeur en sluit ook liever de ideologische gordijnen.”

Levy’s journalistieke nieuwsgierigheid en persoonlijke betrokkenheid brengen hem op legerbases, bij dienstweigeraars, Arabische families, rijken, armen, kolonisten, seculiere activisten, Ethiopiërs en vele anderen. Zo ontstaat er een realistisch beeld, ziet de kijker de tegenstrijdigheden en ervaart wat de situatie met mensen doet. Levy: “Het land is zoveel complexer, diverser en rauwer, maar ook zoveel zoeter dan we denken. Alle mensen vertegenwoordigen een deel van de Israëlische maatschappij. Ze balanceren op een dun touw en klampen zich vast aan hun ideologie,” zegt Levy die opgroeide met een ‘idyllisch beeld van Israël’, een ‘droom’, ‘een zionistisch verhaalt’, dat hij lang voor ‘ de werkelijkheid’ hield. In de serie zien we ‘zijn’ Israël, ook al kon hij, zoals hij zegt, ‘veel niet tonen’.

De reeks is thematisch opgebouwd. In een van de zes afleveringen zien we Levy in een tent in Oost-Jeruzalem. “Dit is de keuken van deze Arabische familie die haar huis is uitgezet,” licht hij toe. We zien een gasstel op een gammel tafeltje. “O, hier slaapt een jongetje, ik zal stil zijn. Hoe kwam u hier terecht,” vraagt hij buiten. “Om vier uur ’s nachts gooide de politie ons eruit. We woonden er ons hele leven,” zegt de man.

Levy gaat ‘even navraag’ doen in hun ‘oude’ huis aan de overkant. Hij belt aan, loopt de tuin in en roept: “de Nederlands-Joodse televisie,” waarop een orthodoxe Jood terugroept: “Eruit, eruit, niet filmen!” Levy, weer buiten: “We zijn uit een gekraakt huis gezet door een kraker. Wat vinden jullie hiervan?” vraagt hij twee Israëlische jongens. “Als het hun huis was, mochten ze er wonen, maar het Hooggerechtshof zegt nee. Ze betalen vast niet”.

Nauwelijks bekomen wijst een blijmoedige vrome Jood hem een paar honderd meter verderop, bij het graf van een tsadik, een voorname rabbijn uit lang vervlogen tijden, op een high-tech limonadewagen. “Ik heb geen enkele belangstelling voor frisdranken”, zegt Levy “ik wil alleen weten waarom die Arabische familie op straat woont,” waarop de glunderende orthodoxe man zegt ‘blij’ te zijn dat ‘wij deze Joodse grond weer bewonen’.

Levy ontmoet beschadigde mensen en hoopt dat de situatie snel verandert. Maar met hem krijgt de kijker gaandeweg realiteitszin en vraagt zich af hoe. Ein lanoe brera (we hebben geen keuze) is een gevleugelde uitspraak in Israël. Moest zijn middelbare schoolvriend Amir, die zoals vele Israëliërs doodsangst kende, bijvoorbeeld dienst weigeren? “Heb je echt niemand gedood? vraagt Levy. “En hoe word je na het schieten dan weer gewoon in de burgermaatschappij?” Amir: “Hoe wordt je weer gewoon? Ik ben altijd gewoon gebleven”.

Dat is wellicht kernvraag: wat is gewoon? Voor tieners is deelname aan de gadna, het jeugdbataljon ‘gewoon’. “Hoe is het hier?” vraagt Levy aan zestien- en zeventienjarige jongens die zich voorbereiden op het leger. “Onwijs gaaf, een te gekke ervaring,” en “ik heb in 17 jaar nog nooit zoiets gaafs meegemaakt.” Als Levy tegenwerpt dat de dienstplicht geen picknik is, krijgt hij te horen dat ‘in het leven niet alles picknik’ is: “We willen ons land verdedigen! Iemand die niet dient is geen Israëliër, een incompleet mens. De dienstplicht vergroot je maatschappelijke kansen.”

Gemotiveerde soldaten zijn van levensbelang, en dienstweigeren kan, maar is lastig. “Laat je dat verhaal over verminderde maatschappelijke kansen niet aanpraten,” horen we als Levy ons laat kennismaken met dienstweigeraars. “Maak je eigen keuze. Zie de dienstplicht niet als iets vanzelfsprekends. Als we doorgaan met de bezetting zullen wij en onze kinderen hier niet in vrede kunnen wonen.”

Levy luistert en er ontstaat een veelkleurig palet van het complexe weerbarstige Israël.  De serie is uitgesproken Israëlisch en kan met recht de emotionele geschiedenis van Israël genoemd worden: geen enkele Israëliër - links, rechts, Sefardisch, Ashkenazisch, Arabisch, vroom, seculier, Etiopisch of Jemenitisch, dienstweigeraar, soldaat, rijk of arm - kan zeggen dat het ‘zijn’ film is. Want Israël, tussen droom & werkelijkheid gaat over hen allemaal.

Samensteller Gideon Levy

Reactie geplaatst op:
13 april 2010 16:23

Franco Nahar zei:

Dit lijkt mij een hele interessante serie, in ieder geval hoop ik dat de complexe situatie in Israel wordt getoond. De kranten en andere media in West-Europa geven meestal een zeer versimpeld beeld van de situatie en het zou goed zijn als deze serie hiermee breekt en recht doet aan de werkelijkheid.

Reactie geplaatst op:
23 april 2010 17:21

Roosje Groen zei:

Belangrijk dat er eens op een eerlijke manier wordt bericht over het wel en wee van Israel. Goed dat de Joodse Omroep er is.

Reactie geplaatst op:
25 april 2010 13:08

Yvonne v. Gent zei:

Gideon Levy heeft een goede blik geworpen op dit mooie land dat de Joden maar al te vaak misgund wordt en daarom een modern leger nodig heeft. Geen lichte kost, maar dat kan ook niet anders. Wij hebben Joodse vrienden en zijn vorig jaar bij hen in Israël op bezoek geweest. Een van hun dochters dient in het leger, net als de zoon van de psycholoog Danny Brom in de film. De angst van de ouders is te groot voor woorden en kan bijna niet worden uitgesproken. Maar nog steeds willen de Arabieren de joden weg hebben van dat kleine lapje grond. En als je dan met eigen ogen ziet hoe moeilijk de mensen het daar kunnen hebben en toch met hart en ziel houden van hun land, dan is er maar één woord voor en dat is respect.

Reactie geplaatst op:
25 april 2010 13:21

Sonja Roest zei:

Een mooi en niet gemakzuchtig gemaakt programma. Ik ben echt onder de indruk. Mijn complimenten aan de makers en aan de Joodse Omroep! Ik ga beslist ook naar de andere afleveringen kijken. Vriendelijke groet, Sonja Roest

Reactie geplaatst op:
25 april 2010 14:01

John de Beer zei:

Uit het NIW had ik afgeleid dat dit een bijzondere serie zou worden. Maar na het kijken weet ik dat je zoiets niet vaak op de Nederlandse televisie te zien krijgt: een joodse maker die vanuit zijn betrokkenheid de Israëlische samenleving analyseert. Kritisch, maar ook afgewogen en integer. Vergelijk dat maar eens met de gemiddelde reportage in het Journaal, Netwerk of NOVA waar het negativisme tegenover Israël troef is. Natuurlijk komt Levy ook de minder fijne zaken tegen maar dat is niet zo vreemd want het Joodse land ligt nog altijd letterlijk onder vuur in een zeer gevaarlijke regio. De druk op de bevolking is immens. De hierdoor veroorzaakte gespletenheid, de complexiteit en de nuances zijn adequaat gesignaleerd. Een "eye opener" voor al die mensen die gemakzuchtig en negatief oordelen over Israël, maar meestal geen benul hebben waarover ze praten.

Reactie geplaatst op:
25 april 2010 16:19

Steven de Winter zei:

Met veel plezier - nou ja, plezier.... genoegen, instemming - gekeken naar 'Israel tussen droom en werkelijkheid'. Zou leuk zijn als de NMO [of de opvolger van de NMO] een film zou maken over de Arabische kant van de zaak [dienstweigeren in Syrië, of in Egypte]....

Reactie geplaatst op:
25 april 2010 17:08

Bram zei:

Helemaal goed en uitgebalanceerd. Een van de beste uitzendingen die ik in jaren heb gezien en ik kijk uit naar de volgende afleveringen. Hulde aan da Levy en de Joodse Omroep... uwer fan in moeilijke tijden.

Reactie geplaatst op:
25 april 2010 22:32

Frans Brons zei:

Gideon Levy bewijst de dialoog en daarmee de vrede een goede dienst. Ik voelde mij 'prettig' verbijsterd bij het zien van deze gebalanceerde docu. Dat de Joodse Omroep dit initiatief neemt getuigt van inzicht en moed. Moed, omdat niet iedereen deze uitzending in dank zal afnemen. Voor mij (ik voel me al 44 jaar betrokken bij het Israëlisch-Palestijnse conflict) biedt het een sprankje hoop in een schijnbaar hopeloze situatie. Ik zal de volgende uitzendingen met belangstelling bekijken.

Reactie geplaatst op:
12 mei 2010 12:00

Paula Banning zei:

De eerste aflevering is alvast heel indrukwekkend. Een nieuwe invalshoek. Ik kom juist terug van een bezoek daar en heb de indruk gekregen dat er nauwelijks nog beweging is in het vredesproces. Deze serie biedt weer hoop. Het geeft een heel goed zicht op wat er gaande is en leeft bij de bevolking. Ik vind het zo goed, dat ik het naar mijn dierbaren in Israël heb doorgestuurd. Dit moeten ze zien! Ik zie ondertussen uit naar het vervolg.

Reactie geplaatst op:
23 mei 2010 14:20

jacqueline smid zei:

Heb vandaag voor het eerst een aflevering gezien en ben geraakt door de integere en respectvolle, rustige benadering van Gideon Levy. Hij komt dichtbij de mensen, dat kun je zien/voelen.

Reactie geplaatst op:
24 juli 2010 22:17

Jenne Jan Holtland zei:

Een van de beste series die ik gezien heb, Levy brengt dit beladen onderwerp heel integer. Kijk het vooral terug via Uitzending Gemist.

Reactie geplaatst op:
10 augustus 2010 20:38

David zei:

Grotendeels naar aanleiding van het boek van Joris Luyendijk "Het zijn net mensen" zocht ik mij gek op Google naar dingen over Israeli. Mijn compimenten, via deze link http://tvblik.nl/dossier/gideon-levy vond ik alle documentaires. Absoluut een beeldweergave waarin je iets meer de mensen van de straat te horen krijgt. Gideon en je team: mijn complimenten voor het maken van deze documentaire.

Reactie geplaatst op:
6 augustus 2011 19:57

Kaycee zei:

You really found a way to make this whole process eaesir.

Reactie geplaatst op:
17 februari 2012 21:14

Kani zei:

ze op zdouen schoolen verplicht psychologische onderzoeken hiernaar moeten doen.Als je je indenkt dat 1 ongeveer 1kind per klas word mishandeld zullen deze onderzoeken zeker hun vruchten afwerpen.

Reactie geplaatst op:
20 februari 2012 6:17

Pedro zei:

Thank You for this actirle and please allow me to have the chance to express my satisfaction with HostGator web hosting. They offer professional and instant support and they also offer some HostGator discount coupons.

Reacties: Totaal 15, Meest recent 20 februari 2012 6:17, Member 0, Anoniem 15

Jouw gedachtes, reactie

(verplicht)

Naam

(wordt niet gepubliceerd) (verplicht)

Email

Email

Neem a.u.b. de bovenstaande beveiligingscode over.

Onjuiste code, probeer het opnieuw.