De Joodse Omroep belicht het jodendom in de breedste zin van het woord vanuit verschillende invalshoeken, met de Joodse religie als bindend element.

De redactie schreef:

Ga vanaf hier verder voor de link naar De keppel, de bedreiging en de verborgen camera, de spraakmakende aflevering van de 5 W's. Ga ook door voor het lezen van een deel van de radio-uitzending Kiezen voor de Kamer van zondag 6 juni, met het idee van de Joodse Omroep om zogenaamde lokjoden in te zetten. Het idee wordt positief ontvangen door vertegenwoordigers van VVD, PvdA en CDA en is inmiddels opgepakt door aankomend PvdA-Kamerlid Achmed Markouch en het Cidi.

Link naar De keppel, de bedreiging en de verborgen camera.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): Niet alle Joodse Nederlanders kunnen tegenwoordig nog veilig boodschappen doen of sporten.

COMMENTAARSTEM: Twee modern geklede jongens. Ze dragen spijkerbroek en sportschoenen en hebben een keppel op. Allebei vijftien jaar. Bertus en Moishi.  Afkomstig uit een orthodox-Joods milieu. Zeer regelmatig worden ze geconfronteerd met scheldpartijen en andere antisemitische uitingen. Niet in de wijk Buitenveldert, of in Amstelveen, waar ze wonen, maar vooral in en om het centrum van Amsterdam.

JONGEN 1: Er wordt veel geroepen van “Jood” tot ergere dingen. Dingen die ik liever niet op de radio wil zeggen. Maar ja ik hoor ook wel eens van vrienden dat ze met messen worden bedreigd en dat er voor hun neus op hun voeten gespuugd wordt. Maar dat zijn wel de extreme gevallen. Maar ik denk dat ik om de vijf keer dat ik naar de stad toe ga, dat er wel een of twee keer wel iets naar me toegeroepen wordt, dus.

JONGEN 2: Ja je kan er eeuwig over blijven zitten steggelen van: o ik ben weer uitgescholden of dit of dat, maar je moet verder met je leven. Je kan niet blijven stilstaan en denken: nou  ja ze hebben me uitgescholden dus nu kap ik er maar mee en spring ik van een gebouw af of zo. Je moet verder. Je moet, met sommige dingen moet je leren leven. Het is heel erg vervelend en ik vind eigenlijk ook dat het niet normaal is in een land als Nederland. Maar zoals het is gebleken in de afgelopen jaren doet de politie er niet zoveel aan en de politici net zo min en dus wij, wij kunnen niet zoveel doen. We kunnen geen eigen rechtertje gaan spelen. Want dat is ook verboden bij de wet dus dat doen we maar liever niet. Ik merk wel eens dat er een connectie is tussen antisemitisme en Israël. Bijvoorbeeld met de laatste Gaza-oorlog  in de vorige winter, in de winter van vorig jaar. Toen was er volop antisemitisme. Dat zag je ook op straat als dan in de stad kwam, dat ik dan extra veel scheldwoorden over me heen kreeg en dergelijke. Dus dat zie je wel. En je ziet dus ook dat als het wat rustiger is, in Israël, dat het dan ook minder is. Bijvoorbeeld nu is er iets gebeurd, in Israël, dus als ik waarschijnlijk morgen in de stad zou komen dan zou ik weer de volle laag krijgen en kom ik over een week als het weer rustig is, dan zal het weer minder zijn.

JONGEN 1. Gelukkig zijn er ook wel heel veel mensen die dan wel zeggen van: hou je mond gewoon, dat roep je niet dat ga je niet roepen. Mensen die er in de buurt zijn. Maar ja, als er weinig mensen in de buurt zijn, dan word je pas echt heel bang, dan denk je van ze kunnen roepen en doen wat ze willen maar ik denk toch niet dat er veel mensen tot actie komen.

COMMENTAARSTEM: Rondom de incidenten die Joodse Nederlanders overkomen blijft het tot nu toe opvallend stil. Wat verwachten de slachtoffers van antisemitisch verbaal en andere geweld van de politici die nu campagne voeren?

JONGEN 2. Dan zou ik twee dingen willen vragen als dat kan. Een: behoort dit volgens jullie partij tot de veiligheid? Want veiligheid kan zijn veiligheid van dat mensen je niets fysiek doen, maar als het... mentaal zou dat ook veiligheid kunnen zijn en wat zijn jullie oplossingen daarvoor?

JONGEN 1. Het eerste wat ik zou willen vragen is of zij het normaal vinden dat dit zo is. En ik ben in een heleboel plekken in Nederland geweest en eigenlijk is het in Amsterdam nog het minst ergste van alle andere plekken waar ik ben geweest. In Rotterdam is het vele malen erger. Ik ben in Sneek geweest met de Joodse jeugdvereniging Bne Akiwa, nou daar konden wij geen stap verzetten zonder dat er skinheads rondliepen of we werden bespuugd of uitgescholden. En ook op voetbalclubs bijvoorbeeld. Ik zit op voetbal en ik ben er heel vaak uitgescholden. En ik vraag me af of politici dat normaal vinden en wat ze daar tegen gaan doen om het te voorkomen dat het nog verder zal gebeuren.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): Een heleboel vragen van de jongeren. Laten we eerst maar eens even een rondje maken en vragen aan de dame en de heren achter de tafel. Hoe serieus neemt u dit soort vragen die gesteld worden en de reportage, mijnheer Van Baalen?

HANS VAN BAALEN (VVD): Heel serieus, want het komt veelvuldig voor dat Joden dus uitgescholden worden of met geweld bedreigd of dat er geweld wordt gepleegd. Er is heel weinig bescherming. Leraren laten dingen lopen. Schoolbesturen laten dingen lopen. Er zijn ook leraren bijvoorbeeld die al over de Holocaust geen les geven. Dat soort dingen. Dus voor Joods Nederland is het onveiliger geworden. Ik vind het een onderdeel van veiligheid dat betekent dat de politie en justitie daar veel meer aan moeten doen.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): Bent u geschokt?

HANS VAN BAALEN (VVD): Ik ben geschokt maar dat al een aantal jaren geleden dat ik ook informaties kreeg over demonstraties waar dus werkelijk niet zozeer anti-Israëlische leuzen werden genoemd, maar gewoon antisemitisch tegen Joden gericht en het neemt alleen maar toe.

LEONARD ORNSTEIN(presentator): Mevrouw Karabulut, wist u dat het zo ernstig was?

SADET KARABULUT (SP): Ja, helaas wel. Wij zien de laatste jaren een ontwikkeling dat antisemitisme, rechts-extremisme, islamitisch fundamentalisme, dus islamitisch activisme, dat dat toeneemt. En dat is ernstig, omdat dat zoals deze jongens ook vertellen, tot gevolg heeft dat mensen andere mensen, in dit geval Joodse jongens, bedreigd worden, geïntimideerd worden, uitgescholden worden, zich kortom onveilig wanen en ja deze ontwikkeling, natuurlijk moet dat een halt toegeroepen worden dit is niet normaal. Het is abnormaal.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): U zegt heel nadrukkelijk: een halt toegeroepen worden. We zullen zo meteen verder daarover discussiëren, maar ik wil eerst naar mijnheer Buma. U ziet, u hoort een aantal ernstige klachten. Respect, heel belangrijk in het CDA-programma, voor elkaar. Heeft uw partij bijvoorbeeld hier wel eens Kamervragen aan de minister van justitie gesteld, u bent zelf justitie-woordvoerder, is hier wel eens actie op ondernomen als u dit soort berichten hoort, leest of u erover gemaild of gebeld wordt?

VAN HAERSMA BUMA (CDA): Wat wij toch wel altijd heel erg benadrukken als CDA is dat geweld meer is dan alleen maar fysiek geweld en dat woorden ontzettend pijn kunnen doen. En daar krijgen we nogal wel eens kritiek op. Ik denk met name, zeg ik dan toch even, van de partij van de heer Van Baalen, die gezegd heeft: belediging moet uit het Wetboek van Strafrecht, Holocaust-ontkenning moet mogen. Daar zou ik nog ook een antwoord op van hem op willen. Want dat vind ik juist de volkomen verkeerde weg. Belediging kan ontzettend pijn doen en dat artikel dat in het Wetboek van Strafrecht daarover gaat  moet wat ons betreft ook absoluut overeind blijven staan.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): En hebt u wel eens naar aanleiding van krantenberichten over die beledigingen, bedreigingen, zelf Kamervragen gesteld?

VAN HAERSMA BUMA (CDA): Ik weet ze uit mijn hoofd niet, ik moet zeggen dan moet ik in mijn geheugen terug gaan grijpen, dat weet ik zo niet uit mijn hoofd, want natuurlijk stel ik vragen over de belediging en artikel 137 c, omdat wij vinden dat vervolging daarvan wel degelijk plaats moet vinden.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): Ja. Hele korte reactie van mijnheer Van Baalen, dan ga ik naar meneer Timmermans.

HANS VAN BAALEN (VVD): De VVD is van mening dat het aanzetten tot geweld en ook het oproepen tot geweld, het aanzetten tot haat, dat dat verboden moet blijven 137 van het Wetboek van Strafrecht daar valt de Holocaust onder en dat moet dus niet kunnen.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): Helder. Mijnheer Timmermans. De Partij van de Arbeid zit vier jaar in de regering, wat heeft uw… of heeft vier jaar in de regering gezeten, wat heeft uw partij nu tegen dit soort verschijnselen gedaan?

FRANS TIMMERMANS (PvdA): Drie jaar was het.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): Oké drie jaar u hebt gelijk.

FRANS TIMMERMANS (PvdA): Maar ook bij monde van de minister van justitie Ernst Hirsch Ballin - niet van mijn partij maar wel in de coalitie waarin mijn partij zat - is hier stelling tegen genomen. Ook door de minister van binnenlandse zaken is hier nadrukkelijk stelling tegen genomen Guusje ter Horst. En ik ben echt eh… ja je weet het allemaal wel, maar als je dit twee jongens in die leeftijd hoort vertellen, breekt je hart gewoon. Ik vind het verschrikkelijk dat een van die jongens zegt: Ach ja, misschien moet ik er maar aan wennen. Nee! Hier moeten we nooit nooit aan wennen in dit land en dit moeten we bestrijden met alle middelen die we hebben en dat is repressie, dat is vervolging, dat is ook in het onderwijs, dat is ook dialoog, dat zijn de dingen die we echt moeten gaan inzetten.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): Meneer Buma.

VAN HAERSMA BUMA (CDA): Ik vind het wel een hele wezenlijke discussie omdat het inderdaad gaat over het feit dat woorden – en dan toch daarop antwoorden dat is meer dan aanzetten tot geweld dat kan ook belediging zijn om de Joodse achtergrond die ontzettend pijn kan doen, die je een gevoel van minderwaardigheid kan geven dat wij dat dus inderdaad in Nederland blijven bestraffen en in Nederland ook blijven vervolgen en niet alleen zodra het letterlijk is dreigen met geweld of iets dergelijks de strafbaarheid pas laten komen. En dat vond ik het risico van de discussie zoals die door anderen ook overigens vorig jaar gevoerd is.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): We gaan eens heel concreet kijken wat er aan kunnen doen en daarvoor gaan we eerst naar de derde stelling.

COMMENTAARSTEM: De politie moet zogenaamde lokjoden inzetten om antisemitisme op te sporen en te bestraffen.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): Nou, de lokjoden zou je een variant kunnen noemen op de lokhomo en de lokoma. Ja, een snelle peiling bent u daar voorstander van?

SADET KARABULUT (SP): Nee, nee.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): Waarom niet, kort?

SADET KARABULET (SP): De politie moet gewoon optreden, mensen moeten aangifte doen en die aangifte moet direct in behandeling worden genomen d’r achteraan. Het is een beetje de wereld op zijn kop. Wij moeten ervoor zorgen dat er lik op stuk wordt gegeven wanneer dit soort dingen zich voordoen en deze jongens die moeten naar de politie stappen en die politie moet direct in actie komen.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): Helder, Van Baalen?

HANS VAN BAALEN (VVD): Dat is niet voldoende. Ik vind het begrijpelijk als de politie bij discotheken bijvoorbeeld inderdaad met lokhomo’s werkt om te kijken: worden die nou toegelaten of niet. Als het toelaten van Joodse Nederlanders een probleem is, dan heb ik er geen probleem mee dat de politie hetzelfde doet.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): Timmermans?

FRANS TIMMERMANS (PVDA): Ja, mijn initiële reactie was om te zeggen nou dit lijkt me niks, maar ik vind eigenlijk het verhaal van Hans van Baalen wel overtuigend hè. We doen het ook met Marokkaanse jongens die we naar de disco sturen en kijken of ze geweigerd worden. Ik vind het helemaal niet zo gek als dit een manier zou zijn om de vervolging te verbeteren en de discriminatie te verminderen om het dan te doen.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): Mijnheer Buma?

VAN HAERSMA BUMA (CDA): Nou het punt is hier dat het woord ‘‘lokjood’’ gewoon zo’n ontzettend rotwoord is. Zodra je gewoon zegt de politie moet opsporingsmethodes in kunnen zetten om antisemitisme aan te pakken, zegt iedereen ja. En als dat op de beste manier gaat door iemand in te zetten die rondloopt en die dus inderdaad op een gegeven moment wanneer die beledigd wordt meteen kan ingrijpen, en dat helpt, dan hoeft daar niets tegen te zijn. Maar nogmaals het woord ‘‘lokjood’’ dat zou ik zo snel mogelijk weer naar het verleden willen transporteren.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): We gaan er nogal snel vanuit dat het allochtonen zijn en vooral Marokkanen die jongens met een keppel uitschelden, maar het blijkt dus dat autochtone Nederlanders in Rotterdam of Friesland dit ook doen.

VAN HAERSMA BUMA (CDA): Ja ik kom uit Sneek.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): Daar heb je het wel eens meegemaakt of zo?

VAN HAERSMA BUMA (CDA): Nee, nee absoluut niet. Maar dat is twintig jaar geleden. Maar goed dit is heel terecht dat dit wordt gezegd het zijn niet alleen maar allochtone jongeren. Het kunnen extreem-rechtse jongeren zijn maar dat nog niet eens, het kan baldadigheid zijn.

HANS VAN BAALEN (VVD): Het maakt ook niet uit wie het doet, als het gebeurt is het fout dus je moet naar de daad kijken.

SADET KARABULUT (SP): Het is wel inderdaad het maakt helemaal niet uit wie het doet gewoon aanpakken maar het is wel een zorgelijke ontwikkeling dat we inderdaad zien dat met name ook op het platteland jongeren door welke reden dan ook radicaliseren dat dat recht-radicalisme ook groeit en daar moeten we ook oog voor blijven hebben. Wat de heer Timmermans aan het begin ook al zei het is repressie, er bovenop zitten, vervolging maar ook aandacht aan besteden in het onderwijs dialoog hierover praten want het is wel een hele zorgelijke ontwikkeling.

FRANS TIMMERMANS (PvdA): Er zijn eigenlijk twee vormen hè. Je hebt die ene hele traditionele Europese vorm. Ik heb veel gewerkt en gereisd in Centraal- en Oost-Europa, daar is het verschrikkelijk, het antisemitisme onder gewone Oost-Europeanen en Russen. En je hebt eigenlijk wat die jongen in de reportage ook zei, met name jonge Marokkanen in Nederland die Joden de schuld geven van alles was Israël verkeerd doet. Dat is eigenlijk iets nieuws. Dat is een verschrikkelijke nieuwe vorm van antisemitisme en die kun je echt met repressie, maar ook met onderwijs...

LEONARD ORNSTEIN (presentator): Hoe zegt u, hoe moet dat aangepakt worden, mijnheer Timmermans?

FRANS TIMMERMANS (PvdA): Ik vind het krankzinnig dat Amsterdamse jongens uit West zich identificeren met Palestijnen alleen maar, omdat ze hetzelfde geloof delen. Ik vind het van de andere kant ook krankzinnig dat die jongeren nooit echt met elkaar in dialoog gaan over...

SADET KARABULUT (SP): Ja.

FRANS TIMMERMANS (PvdA): Over bijvoorbeeld het Midden-Oosten-conflict.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): Nou je hebt in Amsterdam een Joods-Marokkaanse werkgroep...

FRANS TIMMERMANS (PvdA): En daar werkt het goed.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): Waar uw partijgenoten bij betrokken zijn.

FRANS TIMMERMANS (PvdA): En moet je eens kijken wat voor resultaten dat oplevert. Dat is een goeie manier om beide kanten van de zaak beter te belichten, want soms worden aan beide kanten de zaak met propaganda, met idiote verhalen, onnodig op scherp gezet.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): Neem mevrouw Elatik in Amsterdam, Elatik, die dat onder andere gedaan heeft.

FRANS TIMMERMANS (PvdA): Fatima Elatik.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): Maar ik wil even gaan naar mevrouw Karabulut. We hebben het al even gehad over die  demonstratie waar “Intifada intifada Palestina vrij” werd geroepen. Daarbij werd ook geroepen: “Hamas Hamas alle Joden aan het gas” en dat leidde toen tot antisemitisme. Hebt u er spijt van dat dat toen tot een dergelijke reactie heeft geleid?

SADET KARABULUT (SP): Ja, alleen het vervelende en het jammere is dat dat op zo’n manier naar buiten is gekomen alsof ik dat, wij dat gehoord zouden hebben. Als ik dat had gehoord, was ik direct, direct naar die rotjongens toegestapt. Want wij waren daar voor vrede aan het demonstreren en dan zitten er dat soort gasten tussen en die verpesten het feitelijk ook voor de rest. Dat kan dus ook gewoon niet. Mensen die dat roepen, moeten ook aangepakt worden. Dus het was totaal niet de bedoeling. Alleen is het jammer, want ik heb dat soort dingen, als je meedoet aan demonstraties heb je dat niet aan de hand. Het is hetzelfde als dat je naar een voetbalwedstrijd gaat en daar worden antisemitische…

LEONARD ORNSTEIN (presentator): Maar u had bijvoorbeeld een verklaring kunnen uitgeven en kunnen zeggen van…

SADET KARABULUT (SP): Wij hebben uiteindelijk bij monde van Harry van Bommel natuurlijk ook gezegd dat wij afstand nemen van dat soort leuzen, dat we dat ook verwerpen, dat wij daar waren voor een vreedzame demonstratie.

HANS VAN BAALEN (VVD): Maar je moet je afvragen, als je aan een demonstratie deelneemt, wat voor mensen demonstreren daar, hoe groot is dat gevaar. Ik kan bijna zeggen als je met Gretta Duisenberg in een delegatie zit, dan moet je erg oppassen. Ik heb het met Van Bommel toen besproken, en hij zei ja, hij ging ervan uit dat dat niet zou gebeuren, hij heeft het niet gehoord. Ik zou zeggen, de volgende keer dus niet aan zo’n demonstratie deelnemen als politicus.

SADET KARABULUT (SP): Ja nou meneer van Baalen, ik laat mij niet door dat soort gasten mijn recht van demonstratie voor goeie zaken ontnemen. Kijk die garantie heb je natuurlijk nooit, maar het is natuurlijk ook van de zotte dat dat soort idioten daar blijkbaar  of denken aan een goede zaak mee te lopen en vervolgens het recht tegenovergestelde doen door antisemitische leuzen te uiten. En natuurlijk de organisaties van dat soort demonstraties die moeten daar ook alert op zijn daar moet je natuurlijk zoveel mogelijk voorzorgsmaatregelen nemen. Maar ja, ik kan dat ook ik heb dat allemaal niet onder controle.

VAN HAERSMA BUMA (CDA): Maar die uitspraak over de intifada hebben jullie wel aan meegedaan. En dat is ook nogal wat.

SADET KARABULUT (SP): Maar kijk, intifada dat betekent niets anders dan verzet. In verzet komen tegen onderdrukking. En ja, dat is misschien ongelukkig geweest omdat dat ook weer een bepaald beeld heeft alsof je oproept tot geweld, nou dat was absoluut niet de bedoeling natuurlijk.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): Timmermans?

FRANS TIMMERMANS (PvdA): Intifada is niet vreedzaam optreden he. Als u zegt u demonstreert voor vrede en u roept vervolgens wel  op tot gewelddadig verzet ja het is van twee dingen een.

SADET KARABULUT (SP): Nee dat werp ik verre van mij. Wat is intifada anders? Dat is gewoon verzet dat is ook in internationale termen is dat een gewoon geaccepteerd begrip. Ik heb daar niet bedoeld oproepen tot geweld. Integendeel, ik ben iemand die al heel mijn leven inzet voor vriendschap, voor broederschap, dus ik werp dat verre van mij.

FRANS TIMMERMANS (PvdA): Maar we weten allemaal aan deze tafel wat een oproep tot intifada, waar dat tot twee keer toe waar dat in heeft geresulteerd. Ik vind, ik heb niet voor niets niet aan die demonstratie meegedaan, omdat ik vind dat dit de vrede niet dient. Ik vind dat op zo’n manier demonstreren de zaak alleen maar op scherp zet.

SADET KARABULUT (SP): Maar meneer Timmermans u doet nu net, ik bedoel daar liepen heel veel mensen mee. Met het gros van de mensen dat liep mee in een vreedzame demonstratie. En er was gewoon een zooitje idioten, randdebielen, die gewoon aangepakt moeten worden.

FRANS TIMMERMANS (PvdA): Het waren er veel hoor, het waren er heel veel.

SADET KARABULUT (SP): Ik heb al jaren doe ik mee aan de vredesbeweging, samen met Joden, samen met mensen met een islamitische achtergrond, juist om die bruggen te kunnen vormen, wij balen.

FRANS TIMMERMANS (PvdA): Daar heb ik respect voor. Juist om die bruggen te kunnen vormen. Wij balen, ik baal er ook heel erg van dat dit is gebeurd. Ik laat me dit niet in m’n schoenen schuiven.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): Mevrouw Karabulut, we willen nog even naar deze week toegaan, waarin we zien dat de Amersfoortse synagoge besmeurd is juist met het incident naar Gaza toe. Uw reactie daarop graag.

SADET KARABULUT (SP): Ja nee dit is afschuwelijk dit kan gewoon niet. Dit is gewoon ja, dit zijn mensen die in Nederland te keer gaan omdat ze het mensen kwalijk nemen dat er bepaalde dingen gebeuren.

LEONARD ORNSTEIN: Meneer Buma, u het laatste woord.

VAN HAERSMA BUMA (CDA): Ja vreselijk. Je zag het ook na de moord op Theo van Gogh toen ging het om moskeeën... dit soort rare jongeren.

LEONARD ORNSTEIN (presentator): Oké.